ผู้ชนะย่อมก่อเวร

[แดงคนดี]

             พระพุทธเจ้า ประทับอยู่ ณ พระวิหารบุพพาราม เมืองสาวัตถี ภิกษุทั้งหลายได้กราบทูลพระพุทธเจ้า ถึงพระเจ้าอชาตศัตรู ยกทัพไปตีแคว้นกาสี พระเจ้าปเสนทิโกศลได้ยกทัพไปป้องกัน แต่พ่ายแพ้กลับมา ทรงทราบแล้วได้ตรัสว่า

“ภิกษุทั้งหลาย! วันนี้พระเจ้าปเสนทิโกศล ทรงแพ้มาแล้วอย่างนี้ จะบรรทมเป็นทุกข์ตลอดคืนนี้”

 และทรงแสดงผลแห่งสงคราม เป็นคติเตือนใจว่า

“ผู้ชนะย่อมก่อเวร ผู้แพ้ย่อมนอนเป็นทุกข์ บุคคลละความชนะและความแพ้เสียแล้ว จึงสงบระงับ (เวร) นอนเป็นสุข”

 ตอนท้ายอีกสูตรต่อมา พระเจ้าปเสนทิโกศลทรงชนะบ้าง พระพุทธองค์ตรัสว่า

 “คนพาลย่อมสำคัญว่าเป็นสุข เมื่อบาปยังไม่ให้ผล ถ้าบาปให้ผลเมื่อใด คนพาลย่อมได้รับทุกข์เมื่อนั้น

      ผู้ฆ่าย่อมถูกฆ่าตอบ ผู้ชนะย่อมได้รับการชนะตอบ ผู้ด่าย่อมถูกด่าตอบ ผู้โกรธย่อมได้รับการโกรธตอบ เพราะความหมุนเวียนแห่งกรรม”.

     ผู้ชนะย่อมก่อเวร คำนี้เป็นสัจจธรรมเที่ยงแท้ ที่พระพุทธองค์ได้ตรัสเอาไว้แล้ว  และไม่มีใคร หรือมีคำคนคำไหนที่จะมาหักบ้างพระพุทธพจน์นี้ได้เลย

    แต่ทว่า การเอาชนะตนเอง มันไม่ใช่เรื่องง่ายๆ อย่างที่เราๆ ท่านๆ จะทำกันได้ทั่วไปเมื่อไหร่กัน  หากว่าการเอาชนะใจตนเองเป็นเรื่องง่ายดาย เพียงแค่คิด ก็เอาชนะได้แล้ว หรือพยายามนิดหน่อยแล้ว ก็เอาชนะได้นั้น โลกนี้คงไม่มีความยุ่งยาก ซับซ้อนมากมาย

ทุกชีวิตไม่ต้องการความยุ่งยากซับซ้อน แต่เพราะไม่สามารถเอาชนะใจตนเองได้ มันจึงได้นำพาชีวิตสู่ความยุ่งยากและซับซ้อน

    การจะเอาชนะใจตัวเองได้ ต้องกาศัยความเด็ดเดี่ยว เข้มแข็ง และจริงจัง  จะทำอะไร ก็ต้องตั้งใจทำให้ตลอดรอดฝั่ง ไม่ใช่เพียงแค่นิดหน่อย แล้วเลิกรา

คนที่จะชนะใจตนเองได้ ต้อง วางเฉยได้  ทนถ้อยคำ ทนต่อความทุกข์ยาก หรือสภาวะทุกข์ทั้งหลายที่มีในโลกได้

ต้องอดทนต่อสภาวะบีบคั้นทั้งทางกายและทางใจได้  แต่ก็อย่างที่ทราบกันว่า มันไม่ง่าย

    ความเพียรพยายามที่จะชนะใจตนเอง ต้องอาศํยความค่อยเป็นค่อยไป  ฝึกฝนอดทนสภาวะทีละขั้นตอน  โดยเฉพาะสิ่งที่จะมากระทบจิตใจบ่อย ก็คือ คำคน ต้องรู้จักยับยั้ง ไม่แสดงอาการให้เขาเห็นว่าเรายินดีหรือยินร้ายหรือไม่  และไม่นึกกระหยิ่มยิ้มย่องต่ออาการวิปริตของผู้อื่น ที่แสดงคำคน ต่อเรา  ให้คิดเสียว่า ตถตา มันเป็นเช่นนั้นเอง

      ครูอ้น คนเขียนขยายบทความนี้ ก็พยายามวันละมาก ๆ เพื่อที่จะเอาชนะใจตนเอง แต่มันยากจริง ๆ ครับ  แต่ก็อยู่ที่มุมมองนะครับ ว่ายากหรือง่าย หากมองว่าต้องเอาชนะ กิเลสระดับสูง อันนั้น ยากแน่ ๆ แต่หากมองว่า ต้องเอาชนะกิเลสพื้นๆ  อันนี้ก็พอไหว ยังพอมีสิทธิ์เอาชนะใจตนเองได้บ้าง (สักเล็กน้อย)

     ค่อยๆ สะสม อบรมทีละเล็ก ทีละน้อย แล้วมองโลกในสภาวะที่เป็นจริง อย่างเข้าใจ  อดกลั้นต่อการที่จะแสดงอาการวิปริตให้คนอื่นได้เห็น วางเฉยต่อสิ่งที่เข้ามากระทบทั้งทาง ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ

ที่แน่ ๆ อย่าเอาเรื่องนี้ไปวัดกับคนอื่น หากวัด หรือเปรียบเทียบเมื่อใด การจะเอาชนะใจตนเอง ก็เป็นอันต้องเริ่มต้นใหม่

    ชนะตนเองคือชัยชนะที่ยิ่งใหญ่   จงมุ่งมั่นความเป็นเลิศ แต่อย่ามุ่งหมายเพื่อความสมบูรณ์แบบ การเอาชนะใจตนเอง คือชัยชนะที่ประเสริฐที่สุด ความสำเร็จตัดสินที่ความสุขในใจเรา

ปรารถนาดี จาก ครูอ้น จรัญญ์ ตะวงษา