พิธีไล่น้ำ คืออะไร

[แดงคนดี]

            หากย้อนไปสมัยกรุงศรีอยุธยาถึงฤดูน้ำหลากจนเกิดน้ำท่วมเรือกสวนไร่นา จนไม่สามารถที่จะเก็บเกี่ยวผลผลิตได้คนสมัยก่อนเขาก็จะมีประเพณีที่จะทำให้ น้ำลดหรือให้น้ำไหลออกไปจากไร่นาเพื่อที่จะเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ ซึ่งเขาจะเรียกพิธีนี้ว่า การไล่เรือหรือพิธีไล่น้ำ ซึ่งนับว่าเป็นพิธีกรรมที่สำคัญอย่างมาก

           ซึ่งเรื่องราวเกี่ยวกับการประกอบพิธีกรรมดังกล่าวได้ปรากฏเอกสารโบราณเช่น ทวาทศมาส รวมทั้งบันทึกของชาวต่างชาติที่เดินทางเขามากรุงศรีอยุธยา ดังเช่นในบันทึกของนิโคลาส แชรเวส ระบุว่า สมเด็จพระนารายณ์ฯ เสด็จไปประกอบพระราชพิธีฟันน้ำเพื่อมิให้น้ำท่วมมากขึ้นแต่ในกฎมณเทียรบาล เรียกพิธีกรรมดังกล่าวว่า “ไล่เรือ”

            ในส่วนของขั้นตอนของการประกอบพิธีไล่น้ำนั้น กล่าวกันว่า พระเจ้าแผ่นดินต้องประทับเรือพระที่นั่ง และขุนนางผู้ใหญ่ตามเสด็จเป็นขบวนใหญ่ โดยขบวนเสด็จพยุหยาตราชลมารคจากพระนครศรีอยุธยาแล้วล่องตามลำแม่น้ำลงไปทาง ทิศใต้ เมื่อล่องเรือไปถึงสถานที่ที่กำหนดก็ทำพิธีอย่างใดอย่างหนึ่งขึ้นมาก่อน เช่น ตั้งเครื่องบัดพลีทำพิธีเรียกขวัญสู่ขวัญแม่พระคงคา มีการร้องลำนำเห่กล่อม

           หลังจากนั้นพระเจ้าแผ่นดิน “เสด็จออกยืน” กลางเรือพระที่นั่ง แล้ว “ทรงพัชนี” ซึ่งก็คือการถีอพัดศักดิ์สิทธิ์โบกไปมาเหนือน้ำ โดยจะโบกในลักษณะจากเหนือลงใต้เพื่อเป็นสัญลักษณ์ให้พัดที่ทรงถือและโบกนั้น ขอให้เกิดลมมาพัดกระแสน้ำให้ไหลลงเร็วๆ น้ำจะได้ลดลงนอกจากนี้แล้วในการประกอบพิธีก็อาจจะมีการใช้ดาบศักดิ์สิทธิ์ ฟันสายน้ำให้ขาดเพื่อเร่งรัดให้น้ำลดลงอีกด้วย

            ดังที่ปรากฏอยู่ในคำให้การขุนหลวงหาวัดว่า พิธีไล่เรือ หรือพิธีไล่น้ำ แต่ก่อนนั้นพระเจ้าแผ่นดินเสด็จทรงเรือพระที่นั่งในเวลาน้ำขึ้น “รับสั่งให้น้ำลด แล้วทรงพระแสงฟันลงไป น้ำก็ลดตามพระราชประสงค์”

            ในส่วนของช่วงเวลาที่มีการประกอบพิธีดังกล่าวนั้นกล่าวกันว่าเป็นประเพณีที่ทำ กันในช่วงเดือนอ้ายนะคะแต่ก็อาจจะไม่ได้ทำกันทุกปีหรอกค่ะแต่อาจจะทำกัน เฉพาะปีที่เกิดน้ำท่วมค่ะ แม้ว่าในปัจจุบันพิธีกรรมดังกล่าวก็ได้มีการยกเลิกไปแล้วแต่เราก็คงจะเห็น ถึงความสำคัญของพิธีกรรมดังกล่าวนะคะว่าเป็นพิธีกรรมที่สร้างขวัญและกำลังใจ ให้แก่ประชาชนในสมัยก่อนเป็นอย่างมาก

ขอบคุณข้อมูลจาก ฝ่ายวิชาการ EQ Plus - news.mthai.com

[แดงคนดี]

กทม.ออกจดหมายด่วนที่สุดเชิญร่วมพิธีไล่น้ำ 8 ต.ค.นี้

        กทม.ออกจดหมายด่วนที่สุดเชิญร่วมพิธีไล่น้ำ 8 ต.ค.นี้ ที่ศาลหลักเมือง วิงวอนร้องขอแม่พระคงคาช่วยบันดาลให้น้ำท่วมในกรุงเทพมหานคร ลดลงอย่างรวดเร็ว “สุขุมพันธุ์” หวังคลายความกังวลให้กับคนกทม.
       
       ผู้สื่อข่าวรายงานว่า สำนักปลัดกรุงเทพมหานคร ได้ออกจดหมายด่วนที่สุด ถึงผู้อำนวยการสำนัก และหัวหน้าสำนักงาน ก.ก.ลงวันที่ 7 ตุลาคม 2554 เรื่อง ขอเรียนเชิญร่วมพิธีไล่น้ำ ด้วยกรุงเทพมหานครได้กำหนดจัดพิธีไล่น้ำ ในวันเสาร์ที่ 8 ตุลาคม 2554 เวลา 14.39 น.ณ ศาลหลักเมือง เพื่อวิงวอนร้องขอแม่พระคงคาช่วยบันดาลให้น้ำท่วมในกรุงเทพมหานคร ลดลงอย่างรวดเร็ว
       
       สำหรับกำหนดการมีรายละเอียดดังนี้ เวลา 14.39 น.พิธีบวงสรวง (พิธีพราหมณ์) และเวลา 15.09 น.พิธีเจริญพระพุทธมนต์ โดยพร้อมกัน เวลา 14.00 น.ณ ศาลหลักเมือง การแต่งกายชุดผ้าไทย หรือ ชุดสุภาพ
       
       นางเพียงใจ วิศรุตรัตน รองปลัดกรุงเทพมหานคร เปิดเผยว่า การที่กทม.กำหนดการจัดพิธีไล่น้ำขึ้นนั้น ถือเป็นพิธีที่กรุงเทพมหานครจัดขึ้นเพื่อเป็นการสร้างความเชื่อมั่น เรียกขวัญและกำลังใจให้กับประชาชนชาวกรุงเทพฯ เพื่อให้คลายความกังวลจากสถานการณ์น้ำซึ่งมีแนวโน้มว่าจะท่วมพื้นที่กรุงเทพฯ โดยพิธีจัดขึ้นเป็นการภายใน ประกอบด้วย พิธีบวงสรวง(พิธีพารหมณ์) ในเวลา 14.39 น. และพิธีเจริญพระพุทธมนต์ ในเวลา 15.09 น. โดยได้อัญเชิญพระพุทธรูปปางข้ามสมุทร ความสูง 9 นิ้ว มาร่วมในการประกอบพิธีด้วย
       
       รายงานข่าวแจ้งด้วยว่า แนวคิดดังกล่าวเกิดจากที่ ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ บริพัตร ผู้ว่าฯกทม.เห็นว่าบ้านเมืองกำลังประสบอุทกภัยประชาชนได้รับความเดือดร้อน ดังนั้นในฐานะที่เป็นพ่อเมืองจึงได้ดำริที่จะทำพิธีบวงสรวงสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เพื่อบรรเทาปัญหาจากหนักให้กลายเป็นเบา และเป็นการขอพรให้น้ำลงลด
       
       ทั้งนี้ จากการสืบค้นข้อมูลพบว่า พิธีไล่น้ำหรือเรียกอีกอย่างว่าพิธีไล่เรือเป็นพิธีที่มีมาตั่งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ประกอบขึ้นเพื่อต้องการให้น้ำลดเร็ว ๆ เพราะในเดือนต่อไปถือว่าเป็นการเข้าฤดูเพราะปลูก พระราชพิธีไล่เรือมิได้ประกอบขึ้นทุกปี เพราะถ้าปีไหนน้ำไม่มากก็ไม่ต้องประกอบพิธี มีกฎมณเฑียรบาลครั้งกรุงศรีอยุธยาว่าในการประกอบพิธีนั้น พระเจ้าแผ่นดิน พระอัครมเหสี พระเจ้าลูกยาเธอ หลานเธอและพระสนม แต่งอย่างเต็มยศโบราณลงเรือพระที่นั่ง มีพระยามหาเสนาตีฆ้อง เสด็จไปตามลำน้ำ โดยสมมติพระเจ้าแผ่นดินเป็นเทพยาดา โดยขอให้น้ำถอยลงไป แล้วทำการเชิญพระพุทธปฏิมากรลงเรือพระที่นั่ง แล้วมีเรือสำหรับพระสงฆ์ตามหลัง เรือลำหนึ่งมีพระราชาคณะ ๑ รูป มีฐานที่นั่ง ๒ ข้าง ตรงกลางตั้งเครื่องนมัสการทำการสวดคาถาหล่อพระชัยเป็นคาถาไล่น้ำ (บางครั้งจึงเรียกพิธีไล่เรือว่าเป็นพิธีไล่น้ำด้วย)
       
       ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ได้กระทำพิธีนี้เพียง 2 ครั้ง คือรัชกาลที่ 1 และรัชกาลที่ 3 การทำพิธีนั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระบรมวงศานุวงศ์เสด็จไปประชุมกันที่วัดท้ายเมือง แขวงเมืองนนทบุรี มีอาลักษณ์อ่านคำประกาศตั้งสัตยาธิฐาน นมัสการพระรัตนตรัย เทพยาดารวมทั้งพระเจ้าแผ่นดิน (สมมติเทพ) แล้วอ้างความสัตย์ ซึ่งได้นับถือต่อเทพยาดาทั้งสามคือ วิสุทธิเทพยดา อุปปาติกเทพยดา และสมมติเทพยดา ขอให้น้ำลดลงไปตามประสงค์ พระพุทธรูปที่ใช้ในพระราชพิธีเดิมมีแต่ชื่อพระชัย พระคันธาราษฎร์ ต่อมาจึงเปลี่ยนเป็นพระห้ามสมุทร การทำพิธีคล้ายเสด็จพระราชดำเนินพระกฐิน พิธีนี้ล้มเลิกไปครั้งรัชกาลที่ 5 เป็นการถาวร จะประกอบแต่พระราชพิธีตรียัมปวาย - ตรีปวายเท่านั้น ที่เป็นเช่นนี้เพราะชัยภูมิของกรุงรัตนโกสินทร์นั่นอยู่สูงกว่าระดับน้ำพอสมควรจึงไม่ต้องเผชิญกับปัญหาน้ำท่วมอย่างครั้งกรุงศรีอยุธยา

โดย ASTVผู้จัดการออนไลน์    7 ตุลาคม 2554 16:36 น.    

[แดงคนดี]

กทม.งัดพิธีศักดิ์สิทธิ์ไล่น้ำท่วม อัญเชิญพระพุทธรูปปาง'ห้ามสมุทร'

            รองปลัด กทม. เผยเตรียมจัดพิธีไล่น้ำท่วม ระบุเป็นพิธีศักดิ์สิทธิ์มาแต่โบราณ เป็นการเรียกขวัญและกำลังใจ อัญเชิญพระพุทธรูปปางห้ามสมุทรร่วมพิธี...

              เมื่อวันที่ 7 ต.ค. นางเพียงใจ วิศรุตรัตน รองปลัดกรุงเทพมหานคร (กทม.) เปิดเผยถึงการจัดพิธีไล่น้ำ ซึ่ง กทม. กำหนดจัดขึ้น ณ ศาลหลักเมือง ในวันเสาร์ที่ 8 ต.ค. 2554 เวลา 14.39 น. ว่า เป็นพิธีที่ศักดิ์สิทธิ์ที่มีมาแต่สมัยโบราณ โดยผู้บริหาร กทม. ได้กำหนดให้จัดพิธีดังกล่าวขึ้น เพื่อเป็นการสร้างความเชื่อมั่น เรียกขวัญและกำลังใจให้กับประชาชนชาวกรุงเทพฯ เพื่อให้คลายความกังวลจากสถานการณ์น้ำ ซึ่งมีแนวโน้มว่าจะท่วมพื้นที่กรุงเทพฯ อีกทั้งเป็นการขอพรจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์เพื่อให้น้ำลดลง ซึ่งพิธีประกอบด้วย พิธีบวงสรวง (พิธีพราหมณ์) ในเวลา 14.39 น. และพิธีเจริญพระพุทธมนต์ เวลา 15.09 น. โดยได้อัญเชิญพระพุทธรูปปางห้ามสมุทร ความสูง 9 นิ้ว มาร่วมในการประกอบพิธีด้วย

ทั้งนี้ รายงานข่าวแจ้งว่า ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ บริพัตร ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร จะเป็นประธานในพิธีไล่น้ำที่ศาลหลักเมืองด้วย.

โดย: ไทยรัฐออนไลน์ 7 ตุลาคม 2554, 22:22 น.

[แดงคนดี]

พระพุทธรูปปางห้ามสมุทร

คลิก..........อ่านรายละเอียดที่นี่.......

[morphin1112]

นานาจิตังคับ